Het kinderwensmagazine is een initiatief van Kinderwens Vlaanderen en wil zoveel mogelijk wensouders bijstaan in deze kwetsbare periode van hun leven. Experts en wensouders informeren u en schrijven eerlijke verhalen over bepaalde thema’s rondom de thematiek kinderwens.

Melissa danst voor het verdriet

Shanti en Melissa bij Van Gils & Gasten
Shanti en Melissa bij Van Gils & Gasten

Melissa danst om haar verdriet te uiten en andere ouders een hart onder de riem te steken.

Zie ook Het Nieuwsblad 10/12/2015

Wereldlichtjesdag
Elk jaar wordt op de tweede zondag van december wereldwijd wereldlichtjesdag georganiseerd om doodgeboren kindjes als sterretjes aan de hemel te herdenken. Dit jaar, op zondag 13 december 2015, wil Kinderwens Vlaanderen bijzondere aandacht vragen voor ouders die hun kindje hebben verloren door een miskraam. 15% van de bevruchtingen eindigt in een miskraam en daarbovenop blijft 7 tot 15% van de koppels onvrijwillig kinderloos. Daarvoor zijn er verschillende oorzaken, maar voor het grootste deel blijft de oorzaak ongekend. Er is te weinig aandacht voor het verdriet van ouders die dit doormaken. Vanaf het begin van de zwangerschap koesteren de jonge ouders al verwachtingen voor hun kindje. De baby leeft al in hun fantasie en is hun hoop voor de toekomst. Bij zwangerschapsverlies overvalt hen dan ook een groot verdriet, dat niet meteen een plaats kan krijgen. Want hoewel we bijna allemaal wel iemand kennen die het meemaakte, voel je je op dat moment alleen op de wereld.

Onzichtbare rouw
Meestal draait een zwangerschap goed uit, maar het is belangrijk dat mensen weten dat ze begeleiding kunnen krijgen als het toch zou mislopen. Zo’n gebeurtenis brengt immers heel wat teweeg, waarmee je bij anderen niet altijd terecht kan. We weten nog altijd niet goed hoe we met emoties als pijn, verdriet en rouw moeten omgaan. We durven ze enerzijds maar moeilijk te uiten en weten anderzijds niet hoe erop te reageren. Die gevoelens worden dus vaak opgekropt en weggestopt. Vrouwen die te maken krijgen met zwangerschapsverlies kampen dikwijls ook met een groot gevoel van schaamte: ze ervaren de miskraam als een mislukking. Wat voor anderen zo evident is, lukt bij hen blijkbaar niet. Daar durven ze bovendien meestal niet voor uitkomen.

Danssolo van Melissa op de sterretjesweide in Leuven&nbsp;&mdash;&nbsp;by <a href='https://hetkinderwensmagazine.smallteaser.com/user/koletjanssen' class='captionLink'>Kolet Janssen</a>
Danssolo van Melissa op de sterretjesweide in Leuven — by Kolet Janssen

Vaak is een eerste stap op weg naar het verwerken ‘erkenning van het verlies’. Naast de medische aspecten moeten ook de psychosociale aspecten aan bod kunnen komen. Eerstelijnszorg is bij uitstek geschikt om koppels in deze fase te begeleiden en hen te ondersteunen in de rouwverwerking. Kinderwens Vlaanderen heeft daartoe een breed aanbod aan begeleiding en vorming uitgewerkt.

Dansen voor het verdriet
Een Leuvense wensmoeder, Melissa Vandersypen, heeft een dans gemaakt over het verdriet bij haar zwangerschapsverlies en rond haar fertiliteitsbehandeling. Op woensdag 9 december danste zij de première van deze wereldlichtjesdans. De dans is voor haar een uiting van haar verdriet en tegelijk een teken van steun voor alle andere ouders die dit meemaken. Door de dans en het persmoment nadien vragen we aandacht voor het verdriet van alle moeders en vaders die te maken krijgen met zwangerschapsverlies en onvervulde kinderwens.

Klik hier voor het filmpje van de dans op de sterretjesweide en van de solodans.

De juiste woorden
Een menselijke en begripvolle aanpak van verdriet na een miskraam is noodzakelijk en dat begint al met de terminologie, weet Shanti Van Genechten. ‘Als er iets misloopt tijdens de zwangerschap spreken ze in de medische wereld tot aan de twintigste week van een miskraam, nadien van een doodgeboorte. Toch vinden de meeste vrouwen “miskraam” een woord dat niet past bij hun gevoelens. Voor hen gaat het niet om een vruchtje dat mismaakt was en afstierf maar om een kindje dat in hun buik én hun hart geleefd heeft. Ze hebben erover gefantaseerd en in die korte tijd al een heel toekomstplan voor het kindje uitgestippeld. Daarom kiezen wij voor de term zwangerschapsverlies.
Om het onderwerp nog meer uit de taboesfeer te halen zijn inspanningen van twee kanten nodig. Zo moet de maatschappij erkennen dat die ervaring wel degelijk een verlies is waarover gerouwd moet kunnen worden, net als bij een dierbare die overleden is. Geef ruimte aan de emoties die ermee gepaard gaan en wees aanwezig om de ander te ondersteunen als die er nood aan heeft. Doe niet alsof er niks gebeurd is en probeer mensen niet te sussen met opmerkingen als “volgende keer beter” of “de tijd heelt alle wonden”.

Vele manieren van verwerken
Ouders die een prille zwangerschap verliezen kunnen het zichzelf én de omgeving wat gemakkelijker maken door te kennen te geven wat ze nodig hebben en hoe ze gesteund willen worden – of niet. De ene wil praten, de andere helemaal niet. Sommigen schrijven brieven, gedichten of een lied om het verdriet te verwerken. Anderen doen het via beeldende kunst. Belangrijk is dat je je emoties uit en ze niet opkropt.’ Het rouwproces is dus voor iedereen verschillend. Volgens Shanti verdienen ook mannen extra aandacht. ‘Het is niet omdat ze de lichamelijke sensatie van leven in hun buik niet gekend hebben dat ze geen band voelden of geen verdriet hebben. Helaas moeten ze zich in onze maatschappij nog altijd de sterkste tonen, wat het voor hen niet gemakkelijk maakt om hun emoties te delen. Dat is een taboe op zich, dat we graag de wereld uit helpen.’

Verdriet na zwangerschapsverlies is reëel
Ook prof. Manu Keirse, de initiatiefnemer van de sterretjesweide, bevestigt het belang van een goede begeleiding van verdriet na zwangerschapsverlies. ’Ik ben al 40 jaar bezig met verlieservaringen bij mensen. Daarom heeft Shanti mij uitgenodigd om mee te werken in het centrum. Mijn proefschrift (25 jaar geleden) had als onderwerp de eerste opvang van mensen die geconfronteerd worden met perinatale sterfte (als een baby overlijdt na de 22ste zwangerschapsweek en voor de 7de dag na de bevalling). In die tijd was de algemene overtuiging dat je daar best zo weinig mogelijk mee kon bezig zijn, dat ouders best geen details over de baby hoefden te kennen, dat je dat verdriet moest toedekken en aan de toekomst moest denken. Wat je nooit gehad hebt, kun je ook niet verliezen, was de opvatting. Ik was ervan overtuigd dat het juist een onderdeel van het verwerkingsproces van het verlies is, om je herinneringen te herbeleven. Als je dat wegneemt, ga je het rouwproces compliceren en komt er een groter risico dat je erin vastloopt.’

Wensmoeder Melissa aan het woord
‘Wij proberen al meer dan drie jaar zwanger te worden (waarvan meer dan twee jaar in de medische mallemolen). Het is een emotionele rollercoaster geweest (met hoop, wanhoop, angst, machteloosheid, verdriet, woede, jaloezie,…) en ik heb mezelf meermaals moeten overwinnen. Een angst voor naalden of operaties past niet bij behandelingen, dus ondertussen zet ik zonder veel problemen 28 spuiten op 14 dagen, heb ik me al twee keer laten opereren onder volledige verdoving en ben ik een expert geworden op het vlak van behandelingen. Na twee jaar en half was het eindelijk gelukt, maar net op het moment dat we erin durfden geloven, kregen we het nieuws dat het fout zou aflopen. Dat was een extra zware klap, na alle klappen die we al gekregen hadden. Op onze uitgerekende datum (14/11/2015) was ik niet zwanger (weer een harde klap), maar was ik aan het wachten op uitslagen van nieuwe testen. Ondertussen zit ik in een kunstmatige menopauze om dan ergens in 2016 met nieuwe moed te starten. Het is ontzettend zwaar geweest en ik heb gemerkt dat niet uit te leggen valt hoe zwaar het is, dus dat ga ik ook niet proberen. Ik ben ontzettend blij dat de mensen in mijn omgeving hun best doen om te begrijpen hoe het is en dat ze proberen om er gewoon te zijn, zonder meer. Dat is het enige wat helpt, er zijn en luisteren. Niet afkomen met tips of verhalen van anderen, want dat zorgt alleen maar voor twijfel, het idee dat je fout bezig bent en angst. Luisteren is alles wat nodig is. Dansen is voor mij altijd een manier geweest om gevoelens te uiten. Twee jaar geleden ben ik gestopt met dansen, maar doorheen de behandelingen en na onze miskraam bleef het idee om een danssolo te maken altijd door mijn hoofd spoken en dankzij Shanti is het nu ook werkelijkheid geworden. De dans vertelt over de meer dan twee jaar in de medische mallemolen: de onzekerheid en het aftasten in het begin, de steeds zwaarder wordende behandelingen, het moment waarop het eindelijk gelukt was, het foutlopen van de zwangerschap, de behandelingen die daarop volgden en het punt waarop ik nu ben.’

Meer zien en lezen? Melissa bij Van Gils & Gasten
Melissa op ROB-tv