Het kinderwensmagazine is een initiatief van Kinderwens Vlaanderen en wil zoveel mogelijk wensouders bijstaan in deze kwetsbare periode van hun leven. Experts en wensouders informeren u en schrijven eerlijke verhalen over bepaalde thema’s rondom de thematiek kinderwens.

Een broertje of een zusje

logo secunda kayin

Ja! Secundaire kinderloosheid bestaat!
Het heet zo en ik heb het er over. Ik realiseer mij dat dat voor jou ongemakkelijk kan voelen omdat je er (nog) niet bekend mee bent, maar ik heb gemerkt, dat als ik het benoem, dat ons gemis er soms mag zijn en ik mij daardoor completer voel. Het contact met een ander voelt voor mij dan warmer en minder eenzaam.

Voor een onvervulde kinderwens, wordt vaak de term (ongewenst) kinderloos gebruikt. Welke mensen zonder kind(eren) ken jij? Van wie weet jij of zij bewust kinderloos of ongewenst kinderloos of ongewild kinderloos zijn?

Dat er ook een woord als secundaire kinderloosheid bestaat, wist jij eerder misschien, net als veel mensen om mij heen, ook nog niet. Het gebeurt, gelukkig, ook vaker dat na de geboorte van een eerste kind er een of meerdere volgende kinderen worden geboren. Dat lijkt vanzelfsprekend, totdat een gewenste zwangerschap toch uitblijft…

5% van 1 op 6 paren met vruchtbaarheidsproblemen is ongewild kinderloos
In een oriënterend fertiliteitsonderzoek van de NVOG staan de volgende cijfers over kinderloosheid:

De kans om binnen een jaar zwanger te worden met regelmatig onbeschermd seksueel contact is ongeveer 80%. Bij langere tijd onbeschermd seksueel contact en geen zwangerschap, blijft de kans op zwangerschap nog wel bestaan.
1 op de 6 paren die een kind willen, heeft problemen met de vruchtbaarheid.
Van deze paren blijft in Nederland ongeveer 5% uiteindelijk ongewild kinderloos.
Aantal mensen met onvervulde tweede kinderwens onbekend.

Er is naar mijn idee te weinig bekend in de samenleving over wat er speelt als een gezin nog niet compleet voelt door een onvervulde volgende kinderwens. Dat wordt bevestigd door statistische gegevens in een artikel uit Red, oktober 2010, via de website van Odile van Eck: “Hoeveel mensen in Nederland met deze zogeheten secundaire kinderloosheid te maken hebben, is onbekend, omdat het niet wordt bijgehouden”.

Secundaire kinderloosheid kent medische en niet-medische oorzaken
Secundaire kinderloosheid kan verschillende oorzaken hebben:

  • een miskraam of herhaalde miskramen voor en/of na een gezond geboren levend kind om voor te mogen zorgen;
  • medisch, oorzaak wordt na eerdere zwangerschap(pen) gevonden voor uitblijvende zwangerschap bij de man of de vrouw;
  • medisch, er wordt geen oorzaak na eerdere zwangerschap(pen) gevonden voor een uitblijvende zwangerschap bij de man of de vrouw (secundaire infertiliteit/secundaire onvruchtbaarheid);
  • meningsverschil tussen partners over het aantal gewenste kinderen in het gezin;
    scheiding na een eerste kind of kinderen.

Of iemand met een levend kind en een kindje dat direct na de geboorte of op latere leeftijd overleed zich ook herkent in secundaire kinderloosheid, dat weet ik niet.

Secundaire kinderloosheid is leven met wat is én leven met gemis
Als er al iets bekend is over secundaire kinderloosheid, ligt er vaak een taboe op. Iemand die secundair kinderloos is, heeft namelijk al een kind. Is al moeder of vader geworden en kan haar moeder- of zijn vadergevoelens delen met het kind dat er is en daar blij mee zijn. Toch??!

Leven met een onvervulde tweede kinderwens verschilt met het leven van mensen zonder kind, die ongewenst kinderloos zijn. En ja, mensen met een onvervulde volgende kinderwens zijn blij met het kind dat er is, alleen voelen zij, naast dit kind een groot gemis binnen het gezin, of gemis van een brusje (broertje of zusje). Dat maakt leven met een onvervulde volgende kinderwens ook zo complex.

Voor mij persoonlijk voelt dit als een tweede vorm van gemis doordat ook de leegte en verdriet van onze zeven kindjes die niet verder groeiden in mijn buik aanwezig is en aanwezig blijft in mijn leven. Onbezorgd genieten van onze zoon blijft tot nu toe vaak overschaduwd met ook het gemis dat juist door wat er is ook tastbaar wordt. Dit is nieuw voor mij en ik kan dat gevoel tot nu toe nog niet volledig doorgronden, laat staan eenvoudig met jou delen.

Secundaire kinderloosheid voelt als leven in twee werelden
In mijn contacten met vrouwen die ongewenst kinderloos zijn en uit de verhalen in de Freya magazines en de Uitgerekendjij merk ik dat ik mij thuis voel in hún wereld; de wereld zonder kind. Een wereld die ik in mijn dagelijkse leven ervaar, maar waar ik mij geen deel van voel; door onze zoon kan ik moeder voor ons kind zijn en leef ik óók in de wereld van kinderen. Daar waar ik met hem ga, kom ik niet onder confrontaties uit met gezinnen bestaande uit meerdere kinderen.

Ja, wij hebben een kind om aandacht te geven en ik merk dat een aantal stellen hun huidige leegte opvult met een huisdier. Dit is vaak een hond of kat en kinderloze paren proberen door het verleggen van de focus in hun leven te genieten van, wat iemand mij vertelde en wat ik mooi gezegd vond: 'second-best'. Soms zijn zij ook nog steeds bezig om hun grootste wens, hun kinderwens, een wens om moeder of vader te worden, in vervulling te laten gaan. Soms weten zij zelfs dat die kans nihil is of definitief weg is.

Blij voor jou als je gezin compleet voelt
Ik merk dat een vader of moeder met een volledig, zonder medische mallemolen, vervulde kinderwens zich vaak niet kan voorstellen hoe het is om wel ouder te mogen zijn én gemis van een kindje dat (misschien) nooit komt te voelen. Als jij die vader of moeder bent, dan kan ik daar alleen maar blij om zijn voor jou. Ik ben blij voor de stellen die bewust een keuze hebben gemaakt om niet een volgend kindje op de wereld te zetten omdat zij voelen dat hun gezin compleet is., maar die blijdschap uiten naar jou is lastig voor mij. Misschien net zo lastig als het voor jou is om te vragen naar onze uitblijvende vervulde kinderwens?

Wat secundaire kinderloosheid niet is
Spreek niet direct van secundaire kinderloosheid wanneer een stel of persoon één kind heeft. Een stel kan hier ook bewust voor gekozen hebben. Zij zijn voldoende tevreden en ervaren geen verdriet rond het gemis van een volgend kindje. Ergens vind ik in hen een vorm van troost, dat ons kind niet het enige enigst kind is of blijft. Bij hen zie ik, wat ik vroeger nauwelijks zag, dat het ook goed kan zijn om 'maar' één kind te hebben. Dat is een gezinssamenstelling die ik vroeger weinig tegen kwam. Hoe graag willen we niet bij de meerderheid horen?